Franz Anton Mesmer

Franz Mesmer werd op 23 mei 1734 geboren in het dorpje Itznang in Zwitserland. Op 15-jarige leeftijd ging hij naar het Jezuïetencollege in Dillingen in Beieren, en van daaruit ging hij in 1752 naar de Universiteit van Ingolstadt, waar hij filosofie, theologie, muziek en wiskunde studeerde. Uiteindelijk koos hij voor een medische loopbaan. In 1759 ging hij naar de Universiteit van Wenen, waar hij in 1766 zijn artsendiploma behaalde.

Mesmer vestigde zich vervolgens in Wenen en begon zijn concept te ontwikkelen van een onzichtbare vloeistof in het lichaam die de gezondheid beïnvloedde. Aanvankelijk gebruikte hij magneten om deze vloeistof te manipuleren, maar geleidelijk aan ging hij geloven dat deze niet nodig waren, dat in feite alles wat hij aanraakte gemagnetiseerd werd en dat een gezondheidsbevorderende vloeistof van zijn eigen lichaam uitging. Mesmer geloofde dat een verstandhouding met zijn patiënten essentieel was voor genezing en bereikte dit met diverse attributen. Zijn behandelkamers waren zwaar gedrapeerd, er klonk muziek, en Mesmer verscheen in lange, violette gewaden.

Mesmers methoden werden door de medische wereld in Wenen afgekeurd, zodat hij in 1778 naar Parijs verhuisde, hopend op een betere ontvangst van zijn ideeën. In Frankrijk verwierf hij een overweldigende populariteit, behalve onder artsen. Op grond van de medische opinie werden door de Franse regering herhaaldelijk pogingen ondernomen om Mesmer in diskrediet te brengen. In een tijd van politieke onrust en revolutie werden dergelijke pogingen gezien als pogingen om de gezondheid van de meerderheid te verhinderen, en de populariteit van het mesmerisme ging onverminderd door. Onder voortdurende druk trok Mesmer zich echter aan het begin van de Franse Revolutie terug in Zwitserland, waar hij de resterende jaren van zijn leven doorbracht.

Critici vestigden de aandacht op Mesmers methoden en hielden vol dat genezingen alleen in de geest van de patiënt bestonden. De 19e-eeuwse studies van Mesmers werk door James Braid en anderen in Engeland toonden aan dat het belangrijke aspect van Mesmers behandeling de reactie van de patiënt was. Braid introduceerde de term “hypnotisme” en benadrukte dat hypnotische verschijnselen in wezen fysiologisch waren en niet in verband werden gebracht met een vloeistof. Nog latere studies in Frankrijk door A. A. Liebeault en Hippolyte Bernheim schreven hypnotische verschijnselen toe aan psychologische krachten, met name suggestie. Terwijl het mesmerisme deze wetenschappelijke transformatie onderging in de 19e eeuw, werd het in andere kringen nauwer geassocieerd met occultisme, spiritualisme en gebedsgenezing, en vormde het in laatste instantie de basis voor Christian Science.

Geef een antwoord

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd.